از اُسکُلیّتِ برخی ادبیاتچی‌ها

[بدونِ ویرایش]

برخی از ادبیاتچیان علاقه‌ی وافری دارند به دست گذاشتن رویِ پاره‌ای از قواعدِ من‌درآوردیِ اهالی قبیله‌ی خودشان برای تصحیحِ (بخوان تحقیر) نگارشِ عوام‌الناس. بلکم از این راه بتوانند قدری خودشان را ادبی جلوه دهند.

جدیدترین چیزی که دیدم گیر دادن به این بود که نمره واژه‌ای‌ست فرانسوی و نبایست جمعِ آن را نمرات بگویید: بگویید نمره‌ها. چرا؟ چون «ات» از اداتِ جمعْ مختصِ لغاتِ عربی‌ست و نبایست برای کلماتِ فارسی و فرنگی بکارش برد.

این‌چنین ژست گرفتن‌هایی معمولاً پس از مطالعه‌ی غلط‌ننویسیم‌نامه‌ی نجفی و اینجور کتابها حاصل می‌شود. اگر بچّه‌ی هفت ساله‌ای از فردِ مذکور بپرسد چرا نباید جمعِ پیشنهاد را پیشنهادات بنویسیم استخواندارترین استدلالش این است تا بوده همین بوده و بهتر است از این قاعده تخطّی نکرد.

فارسی‌زبانانْ بسیاری اوقات خوش دارند کلماتِ مختوم به های ناملفوظ را با «ات» جمع ببندند. مثلِ کلمه: کلمات، جمله: جملات. یا اگر های ناملفوظ هم نباشد: گزارش: گزارشات. برای فارسی‌زبان مهم نیست کلمه و جمله عربی است و گزارش عربی نیست. چنانکه برای او مهم نیست عربها به جمعِ نفر انفار می‌گویند و نه نفرات. نمرات را نیز با نظر به همین قاعده‌ی ساده‌ی راحت در دهان چرخیدن ساخته‌اند. برای فارسی‌زبان خوش‌ساختی مهم است نه تبارِ واژه.

دیدم شخصی را مسخره می‌کنند چون گفته بود این رنگِ مو کاوریّت خوبی ندارد. احتمالاً ترکیبِ کاور (فرنگی) + یّت (عربی) اعصابِ ادبیات‌بازها را به هم می‌ریزد. معلوم نیست نظرشان درباره‌ی پست (فرنگی) + چی (ترکی)، سانسور (فرنگی) + چی (ترکی) چیست. از جمله همین حساسیّت‌های بی‌مورد تذکر دادنشان در بکار بردنِ تنوین قیدسازِ عربی با کلمات فارسی یا فرنگی است.

انگلیسی‌زبان وقتی پسوند logy را وارد زبان خودش می‌کند دیگر در پیِ آن نیست ببیند در زبانِ مبدأ logy را چگونه بکار می‌برند. او logy را جزوی از انگلیسی می‌داند و هر جور دوست داشته باشد با آن رفتار می‌کند. امروز دیگر نشانه‌ی جمعسازِ «ات»، تنوینِ قیدساز، پسوندِ یت و مواردی از این دست از ابزارهای فارسی‌اند. مهم نیست در عربی چگونه بوده‌اند یا هستند (مثال نفر و نفرات و انفار را به یاد آورید). باید آنها را جزوِ فارسی دانست و هر طور که دوست داریم، بنا به نیازهای زبان، به کارشان بگیریم. محدود کردنِ کاربردِ چیزهایی مثلِ «ات»، تنوین قیدساز و...، به فقط لغاتِ عربی، در نهایت موجب می‌شود فارسی از این هم فقیرتر شود.


[تاریخِ نگارش: بهمنِ نودونُه]

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر